XI edycja konferencji z cyklu "Zarządzanie kryzysowe i ratownictwo: Wykorzystanie teleinformatyki i teletransmisji w ratownictwie medycznym i technicznym" (17 września 2008 r.) zgromadziła ponad stu uczestników, przedstawicieli: służb ratownictwa medycznego, służb porządkowych, samorządów oraz przedstawicieli biznesu. Opiekę merytoryczną nad programem sprawował dr Arkadiusz Trzos z Zakładu Medycyny Katastrof i Pomocy Doraźnej CM UJ.

Podstawowym zadaniem stawianym przed służbami bezpieczeństwa publicznego i ratownictwa jest podejmowanie natychmiastowych działań w celu ratowania ludzkiego życia i mienia. Efektywność współpracy owych służb uzależniona jest przede wszystkim od zapewnienia sprawnej kooperacji i komunikacji w zakresie dowodzenia, współdziałania i alarmowania.

Mówiąc o wykorzystaniu teleinformatyki i teletransmisji w ratownictwie medycznymi i technicznym, nie należy tracić z pola widzenia najważniejszej chyba kwestii, że teleinformatyka i teletransmisja są narzędziami, które jedynie od strony technicznej wspierają przyjęte rozwiązania organizacyjno-funkcjonalne. Narzędzia te muszą być adekwatne do istniejących potrzeb, uwarunkowań prawno-finansowych, jak i strategicznej wizji rozwiązań docelowych. Szczególnie w perspektywie EURO 2012 niezwykle istotny staje się problem właściwej koordynacji służb dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku.

Podczas pierwszego wykładu w zagadnienie zarządzania na różnych poziomach reagowania kryzysowego wprowadził słuchaczy płk dr inż. Zbigniew Piątek, komendant Instytutu Bezpieczeństwa Narodowego, Akademii Obrony Narodowej. Zwrócił uwagę na to, jak istotne jest połączenie kilku czynników: informatycznego wspomagania systemu bezpieczeństwa państwa, wiedzy i doświadczenia kadr zarządczych i ratunkowych oraz międzynarodowych standardów.

W kolejnym wykładzie dr Arkadiusz Trzos przedstawił możliwości, jakie w codziennej praktyce i w dużych wypadkach daje wykorzystanie mobilnych systemów komputerowych w wozach straży pożarnej i w ambulansach sanitarnych. Zwrócił uwagę na korzyści ze stosowania takich systemów: pozycjonowanie elementów systemu, optymalizacja czasu i drogi dojazdu, obrazowanie miejsca zdarzenia, gromadzenie i transmisja wielu danych, analiza danych, monitorowanie stanu elementów systemu na miejscu zdarzenia, wsparcie działań taktycznych i logistycznych. Zastosowanie teleinformatyki w ratownictwie zwiększa bezpieczeństwo działań ratowniczych, powoduje wzrost efektywności systemu, zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych i trwałego kalectwa wśród poszkodowanych, obniżenie kosztów funkcjonowania systemu ratowniczego oraz daje możliwości międzynarodowej współpracy.

Jedną z kluczowych kwestii dotyczących budowy systemów zarządzania kryzysowego i ratownictwa jest stopień ich unifikacji i centralizacji na obszarze całego kraju. Waldemar Curyło, Naczelnik Wydziału Planowania i Koordynacji Systemów Radiokomunikacyjnych i Telekomunikacyjnych MSWiA w swoim wykładzie omówił możliwości budowy systemu łączności dla służb ratowniczych w standardzie TETRA, system jednolitej obsługi numerów alarmowych 112, 999, etc., perspektywy lokalizacji wezwań.

Sponsor konferencji: firma EADS Polska przedstawiła możliwości, jakie daje koordynacja działań służb z wykorzystaniem systemu TETRA. Przyszłość to szybka transmisja danych (TEDS - TETRA Enhanced Data Service), która będzie niezwykle pomocna przy zapewnieniu bezpieczeństwa podczas imprez masowych.

Władysław Mizia z firmy Wasko omówił warianty wdrożenia systemu 112 w Polsce z wykorzystaniem narzędzi teleinformatycznych.

Zastosowanie technologii GIS w procesie decyzyjnym, odnoszącym się do obszarów zagrożeń systemu teleinformatycznego aglomeracji miejskiej - to temat prezentacji firmy ESRI Polska. Oprogramowanie ArcGIS służy do profesjonalnego planowaniu, ale może być również wykorzystywane w czasie prowadzenia akcji. Dostarczenie informacji przestrzennej w trakcie konkretnych działań znacznie upraszcza proces podejmowania decyzji.

Wystąpienie firm Sygnity oraz Aksel, dotyczące transmisji informacji medycznej w diagnostyce i systemach Ratownictwa Medycznego, bazowało na prezentacji Systemu Wspomagania Dowodzenia Feniks, którego zadaniem jest wspieranie pracy służb. System zbiera informacje o zdarzeniach wymagających interwencji, prezentuje je na mapie cyfrowej, przechowuje aktualne informacje o dostępnych siłach i środkach oraz wspomaga podejmowanie decyzji o wysłaniu na miejsce zdarzenia konkretnej jednostki.

Omawiając zagadnienia wykorzystania teleinformatyki, nie można zapominać o kwestiach bezpieczeństwa i poufności elektronicznych danych medycznych (osobowych). Tematykę tę podjął Jakub Rzymowski, próbując odpowiedzieć na pytania: jak daleko sięga zakres znaczeniowy definicji: danych osobowych, danych wrażliwych, danych medycznych, osobowych danych medycznych, i jakie to ma znaczenie dla ratownictwa medycznego - co komu wolno przetwarzać, dlaczego chronimy dane medyczne, czy podpis elektroniczny zapewnia bezpieczeństwo danych, czy przetwarzać dokumentację medyczną w postaci elektronicznej.

W podsumowującym wykładzie dr Arkadiusz Trzos stwierdził, że wprowadzenie systemów ICT i telemedycyny do ratownictwa medycznego na poziomie szpitalnych oddziałów ratunkowych i centrów urazowych zwiększy bezpieczeństwo i efektywność systemu ratowniczego na każdym poziomie jego funkcjonowania.

Agnieszka Rożko
sekretarz redakcji dwumiesięcznika
"elektroniczna Administracja"